Araç Değer Listesi (TSB) Nedir? Kasko Priminizi Nasıl Belirler?

Türkiye Sigorta Birliği (TSB), sigortacılık sektöründe referans olarak kabul edilen bir Araç Değer Listesi yayınlar. Bu liste belirli marka, model, yıl ve paket içeriğine sahip ikinci el araçların güncel piyasa ortalamalarını düzenli olarak yansıtır.

Liste, kasko poliçelerinin tanzimi aşamasında aracın sigorta bedelini tayin etmek amacıyla bir altyapı referansı olarak kullanılır. Şirketler bu bedeli temel alır, üzerine risk faktörlerini ekler ve sonuç olarak poliçe priminizi çıkartır.

Banka kredileri ve vergi dilimleri belirlenirken de aynı TSB değeri baz alınabilir. Kısacası bu liste sadece kasko primini değil aracın resmi finansal algısını yönlendiren ana unsurdur.

Kasko, teknik olarak bir aracın değerini koruma altına alır. Kasko fiyatı hesaplanırken aracın bedeli, uygulanacak katsayı oranının çarpıldığı ana tabandır. Yüksek bedelli bir aracın hasarı durumunda telafi edilecek bedel de o oranda yüksek olacağından, prim paralel olarak yukarı yönde belirlenir.

Ancak aynı değerdeki iki araç aynı kasko primini ödemez. Araçların yedek parça fiyatları, kaza risk istatistikleri ve çalınma oranları prime çarpan etkisi yapar. TSB sadece bir fiyat tabanı (temel) belirleyendir.

İkinci elde aşırı fiyat dalgalanması yaşandığı zamanlarda TSB değerinin piyasanın gerisinde ya da ilerisinde kaldığına şahit olunabilir. Sigorta poliçesinde yer alan "Rayiç Bedel" klozu, olası bir piyasa hareketliliğinde güncel piyasa bedelinin mi TSB'nin mi ödeneceği hakkında kritik bir bilgidir.

Araç standart fabrika çıkış donanımlarıyla TSB listesinde değer bulur. Ancak cam tavan, multimedya sistemi, çelik alaşım özel jant, body kit gibi fabrika opsiyonu ya da sonradan takılan donanımlar liste değerine dâhil edilmez.

Bunların kasko güvencesine alınabilmesi için poliçe tanzimi sırasında araç aksesuar değerlerinin ayrıca tespit edilip, beyan yoluyla "Aksesuar Teminatı" olarak kaskoya ilave edilmesi şarttır. Aksi halde olası bir ağır hasar ya da pert durumunda bu maliyetler ödenmez.

Özellikle sıfır araçlar ve ilk yılını doldurmayan araçlarda TSB rayiç değer düşüşü yaşamadan aracın yenisine ulaşabilmek için "Yeni Değer Klozu" alınması büyük fayda saplar. Aracın tam ziya (pert) olması durumunda, TSB araç liste değeri değil otomobilin 0 km satış bedeli ödenir.

Bunun ötesinde, ikinci el araçlar için de sigortacının rayiç belirlerken üç farklı piyasa ilan sitesinden ortalama almayı kabul ettiği özel poliçe standartlarıyla anlaşmak, TSB fiyatının gerçek fiyatın altında kalması mağduriyetini engeller.